Leonardo đã khôn khéo chối từ dự án tranh cãi này
Tẩy trắng nhân vật và bài toán của Hollywood
Ở Việt Nam, người theo dõi thường ít vồ cập tới điều chủng tộc trong phim Hollywood. Thế nhưng, bạn hãy thử mường tưởng một bộ phim về thời nhà È với Christian Bale hay… Song Joong Ki thủ vai È cổ Hưng Đạo thì sẽ nắm bắt tình cảnh của tập thể Hồi giáo. Tại phương Tây, sự thiếu đa dạng sắc tộc luôn là một trong những chủ đề nóng và gây nhiều tranh cãi.
Bị chỉ trích đa dạng nhất là việc "tẩy trắng hero" (whitewashing), nhất thời hiểu là cho diễn viên da trắng vào vai một anh hùng đáng ra là da đen, da vàng hoặc da đỏ. Hiện tượng này phát xuất trong khoảng một ý kiến chung rằng diễn viên da trắng sẽ giúp thú vị người theo dõi hơn, trong khoảng đó giúp ích cho thu nhập phòng vé.
Một trong những niềm tin cực đoan nhất ở Hollywood là phim có nhân vật chính là một người đàn ông dị tính, da trắng sẽ có lời hơn những phim đi chệch khỏi chọn này. Đạo diễn Roland Emmerich đã tóm lược tâm lý này trong việc đáp trả những chỉ trích mà người ta dành cho bộ phim Stonewall của ông. Phim này dựa theo một sự kiện có thật là cuộc nổi loạn tham gia năm 1969 của tập thể LGBT ở New York, trong đó có khá đa dạng người da màu.
Yếu tố bi thiết cười là Emmerich đã "nặn" ra một nhân vật chính là người da trắng, mang tiếng là đồng tính nhưng lại hoàn toàn không cư xử tương tự. Khi bị bức xúc, Roland Emmerich (cũng là người đồng tính) đã nói huỵch toẹt rằng: "Khi anh khiến cho phim về đồng tính nam, công chúng bảo rằng phim đó sẽ bỏ ra cho đồng đội này, nhưng ko phải vậy. Toàn bộ khán giả là người dị tính".
Bộ phim "Stone Wall" của đạo diễn "Independence Day"
Ý mà Emmerich muốn đề cập trong phát biểu của bản thân mình là những người dị tính sẽ chỉ xem phim đồng tính giả dụ các anh hùng đồng tính cư xử như người dị tính (straight-acting). Đánh giá này thực ra cũng không xa vời lắm với việc cho rằng người da trắng chỉ xem phim về người da trắng. Suy nghĩ "thâm hiểm" này của Emmerich đã bị đại bộ phận khán giả quay lưng. Bộ phim tệ hại của ông có kinh phí lên đến 15 triệu đô la nhưng doanh thu chỉ có 187,674 đô la Mỹ (không viết thiếu số 0 nào đâu).
Emmerich ko phải đạo diễn duy nhất vừa qua báo cáo về sự cảm tính của Hollywood với những gì lệch pha so với chuẩn tầm thường ("Hollywood" ở đây chủ yếu nói tới những người đứng đầu các hãng phim, mà theo lên tiếng về tính nhiều chủng loại của UCLA năm 2015 thì có đến 94% là người da trắng và 100% là đàn ông).
Bị chỉ trích khi lựa chọn một người Úc và một người Anh da trắng tham gia nhì vai chính trong bộ phim sử thi về Kinh Thánh Exodus: Gods and Kings, Ridley Scott đã rất giận dữ: "Tôi chẳng thể thực hiện một bộ phim với số tiền đầu tư cỡ này… rồi nói rằng vai chính của tôi là một anh Mohammad nào đó (ám chỉ các diễn viên Trung Đông)… Tôi sẽ không xin được tài trợ giả dụ khiến như thế. Và đáng lẽ không nên có thắc mắc này".
Christian Bale không được ủng hộ khi nhập vai Moses
Tính ra thì Scott cũng có lý, chí ít là trong việc chèo chống dự án. Với số vốn 140 triệu đô và được giảm thuế ở Tây Ban nha, Exodus: Gods and Kings đã ra rạp và thu nhập thế giới gần 270 triệu. Thế nhưng, con số này chỉ vừa đủ hòa vốn và phim nhận khá đa dạng chỉ trích. Năm 2016 cũng có một trường hợp hi hữu tương tự, đó là bộ phim hành động giả tưởng Gods of Egypt với kinh phí 140 triệu đô của đạo diễn Alex Proyas.
Phim có sự nhập cuộc của 3 diễn viên chính là Gerard Butler (anh thậm chí chẳng hề nỗ lực thay đổi chất giọng Scotland đặc sệt của bản thân cho hợp vai), a ma tơ người Đan Mạch Nikolaj Coster-Waldau trong series Game of Thrones và diễn viên người Úc Brenton Thwaites. Bị chỉ trích thậm tệ về chuyện tuyển các diển viên da trắng, Gods of Egypt có doanh thu mở màn rất khiêm tốn là 14 triệu đô. Sau đó Proyas còn tích cực phản bác bỏ những nhà phê bình, các phóng viên điện ảnh rằng họ đã cố ý sản xuất bàn cãi về điều chọn lựa diễn viên và có sẵn ý đồ chê cười bộ phim.
Phim "Gods of Egypt" với các vị thần chủ chốt là da trắng
Khán giả đi xem phim vì vấn đề gì?
Ở chiều trái lại, hãy nhìn tham gia ba bộ phim khác với những diễn viên mà theo phương pháp nói của Scott là "Mohammad nào đó" (dù thực tế chẳng người nào trong số họ là Mohammad). Năm 2008, Fox Searchlight đã sản xuất Slumdog Millionaire, một bộ phim đầy xúc cảm với Dev Patel trong vai một chàng thanh niên người Mumbai tên Jamal. Những kinh nghiệm sống thu thập đã bất ngờ giúp cậu có được câu trả lời để giành thắng lợi chương trình "Who Wants To Be A Millionaire?" (Người nào là triệu phú). Bộ phim vượt mặt Exodus: Gods and Kings đáng kể với doanh thu toàn cầu hơn 377 triệu đô.
Một ví dụ khác để so sánh là Life of Pi của Lý An vào năm 2012 , bộ phim kể về chuyến phiêu dạt giữa hồ với diễn viên hoàn toàn mới Suraj Sharma (đến từ New Delhi, Ấn Độ, hoặc giả dụ muốn bạn có thể gọi cậu ta là "một bạn nào đó" như cách thức nói của Scott) trong vai "thuyền trưởng" và cũng là anh hùng loài người độc nhất trong phần nhiều thời lượng phim, với kinh phí đóng chai là 120 triệu đô và thu nhập hơn 609 triệu.
Hay mới đây nhất là Neel Sethi, một tài tử nhí gốc Ấn thủ vai cậu tí hon rừng xanh trong The Jungle Book. Diễn xuất hoàn hảo của cậu nhỏ nhắn đã góp phần giúp bộ phim thu về hơn 900 triệu trên toàn nhân loại.
Khi các hãng phim vẫn cố bám víu tham gia khái niệm "ngôi sao" ngày càng lạc hậu thì người theo dõi không còn cần thiết về màu da của diễn viên chính nữa, họ chỉ cần một bộ phim thật hay. Và dĩ nhiên, đó cũng chính là cốt lõi tạo nên sự khác lạ giữa Gods of Egypt hay Exodus: Gods and Kings với Life of Pi và Slumdog Millionaire. Nhị phim sau đều góp mặt ở Oscar và kiếm được hàng loạt những cơn mưa lời khen, còn phim kia thì không. Sự thực ở Hollywood hiện giờ là yếu tố chủng tộc, giới tính của diễn viên chính và đạo diễn không còn quan trọng. Nhân tố quan trọng nhất mà khán giả cần là được xem một bộ phim hay thay vì một phim dở.
"Life of Pi" không cần tẩy trắng hero vẫn chiến thắng đặc sắc
Xu hướng mà Hollywood cần đổi mới
Có một bàn cãi cách đây không lâu quay quanh yếu tố chủng tộc của diễn viên trong công trình mới mở bán Nina, một phim tiểu sử của đạo diễn Cynthia Mort về cố nhạc sĩ Nina Simone. Vai chính do Zoe Saldana cáng đáng, đội thêm tóc giả và hóa trang để giống người châu Phi với làn da đen và mái đầu xù. Nhận định của tập thể cho bộ phim khiến cho chúng ta nhớ tới Stonewall.
Hồ hết khán giả được cho là đối tượng phục vụ chính của phim - tập thể người Mỹ đen và những người theo dõi tôn thờ âm nhạc của Simone cũng như các hoạt động của bà - thay vì ủng hộ lại thông báo chỉ trích vì Saldana dù cũng là người da màu nhưng làn da khá sáng chứ không hề giống nguyên mẫu.
Kuba Shand-Baptiste, cây bút của tờ The Independent, kiếm được xét: "Màu da tối của Simone và những đặc trưng rất châu Phi của bà ấy đã bất biến tính chính trị và âm nhạc của riêng bà". Tài khoản Twitter chính thức của quỹ Simone đáp trả Saldana rằng: "Câu chuyện hay đấy nhưng khiến ơn đừng để tên của Nina trên miệng của cô. Cho tới hết đời". Em trai của Simone thậm chí còn nói với tờ NY Daily News rằng việc tuyển chiêu tập diễn viên đang "hãm hại di sản của Nina".
Zoe Saldana bị chê "chưa đủ đen"
Nhà chế biến của Nina, Robert L. Johnson đã đáp lại những sự chỉ trích trong bài phỏng vấn với THR bằng việc so sánh những chỉ trích đó giống như việc chủ nô phân biệt đối xử với quân lính da sáng và quân lính da đen, và kết luận màu da của nữ diễn viên chính đậm tới đâu chẳng phải là vấn đề. Nhưng nếu đích thực là vậy, không hiểu tại sao các nhà làm cho phim lại phải che chắn khuôn mặt thật của Saldana bằng màu son đậm và mái tóc giả để cô ấy nhìn giống người châu Phi? Sẽ dễ dàng hơn ví như họ tìm kiếm một diễn viên nhìn giống Nina Simone hơn?
Tất nhiên, theo quy luật của Hollywood, Zoe Saldana là một ngôi sao thu hút hơn Teyonah Parris hay Lorraine Toussaint, những người thích hợp hơn với vai diễn. Thế nhưng các diễn biến tiếp theo một lần nữa cho thấy quyết định sai lầm của các nhà đóng hộp. Sau khi công bố, phim đã nhận phổ quát phản hồi tiêu cực với số điểm thảm hại 3% trên trang Rotten Tomatoes.
Nhì diễn viên chính trong "Star Wars: The Force Awakens"
Thắng lợi của Star Wars: The Force Awakens đã cho thấy thiên hướng mới trong nhận thức của người theo dõi. Mở màn trailer là khuôn mặt của John Boyega, một diễn viên da màu rất nhiều vô danh tham gia thời gian đó. Trong phim, vai chính cũng là Rey, một anh hùng nữ do Daisy Ridley bộc lộ. Doanh thu 2 tỷ đô la Mỹ giống như chứng cớ rằng người theo dõi không hề nhiệt tình đến nam nữ hay màu da của diễn viên.
Hãy chú ý, Hollywood, thời thế đang dần thay đổi. Việc tẩy trắng anh hùng đã không còn giúp ích cho phim trong khía cạnh nguồn vốn, mà thậm chí còn có thể gây tiếng xấu từ trước khi phim ra mắt. Những quả bom ké vừa mới đây như Gods of Egypt, Pan, The Lone Ranger hay The Last Airbender đều vướng phải nhân tố này. Trên góc nhìn rộng hơn, việc tẩy trắng anh hùng còn khiến nhiều diễn viên tài năng thuộc các chủng tộc thiểu số bị thui chột khả năng, không có thời cơ sản xuất. Có lẽ đã đến lúc các nhà đóng chai trông thấy điều này và thay đổi trong mai sau.
Đa phần nội dung trong bài viết dịch từ bài "Hollywood Needs To Accept That Whitewashing Is A Failed Experiment" của Screenrant.
Đọc thêm: phim sex
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét